lastiklerin balans bakımı

Lastiklerinizi düzenli olarak kontrol etmek ve bakımını yapmak önemlidir. Burada aracınızın

rot ayarı, lastik rotasyonu, lastik balansı, sırt aşınması ve lastiklerinizin bakımının

diğer temel özelliklerini bulacaksınız.
Her aracın 4 lastiğinin rot ayarı düzgün olaarak yapılmış olmalıdır. Ayarsız lastikler

yönlendirme problemlerine, sürücünün yorulmasına ve erken ve düzensiz lastik aşınmasına

neden olarak, aracın doğal devinimini engelleyecektir.

En basit olarak, rot ayarı, lastiklerin aracın geometrik merkez çizgisiyle ilişki halinde

ilerlediğinden emin olmak için, aracın tekerlek açılarının ayarlanmasıdır. Her tekerlek

otomobil imalatçısının belirlediği, kendi dinamik açılarına (kamber, kaster, yere basış)

sahiptir.

Bir aracın rot ayarının bozulduğunun en bilinen belirtileri, hızlı ya da düzensiz sırt

aşınması ve aracın düz yoldan çekmesi ya da sürüklenmesidir. Aracınızda bu türden sorunlar

yaşıyorsanız, büyük ihtimalle lastiklerinizin rot ayarı düzgün değildir. Bu durumda ,

rot ayarınızın modern bilgisayar yardımlı rot ayar ekipmanı kullanan bir uzman tarafından

kontrol edilmesini önerir. Bugün birçok lastik ve araç bayis bu tür gelişmiş donanıma

sahiptir ve rot ayar hizmetleri sunmaktadır.

En iyi rot ayarı, dört tekerlek için yapılan ayardır. Bu çeşit rot ayarı için teknisyen her

dört lastiğin üzerine bir alet yerleştirecek ve aracın dört tekerlek üzerindeki dinamiğini

ölçecektir. Bugün, birçok araç ayarlanabilir arka rot düzenlerine sahiptir. Dört tekerlek

ayarı, arka rot ayarı olmayan araçlarda bile, teknisyenin arka tarafın tekerlek aralığından

kaynaklanan sorunlarını saptamasına ve bu sorunları, önde ayarlamalar yaparak telafi

etmesine olanak verir. Sadece ön tekerleklerin merkez çizgisiyle hizalandığı, iki tekerlek

rot ayarı, artık kullanılmamaktır.
Balanssız lastikler aracın belli hızlarda titremesine neden olur. Bu erken ve düzensiz sırt

aşınmasına ve aracın süspansiyonunda gereksiz aşınmaya neden olabilir. Lastiklerinizin

janta ilk  takıldığında ya da tamirden sonra tekrar takıldığında balanslı olduğundan emin

olun. Lastik balansı ilk titreşim belirtisi görüldüğünde kontrol edilmelidir.

Lastik balansını açıklamanın en iyi yolu balanssızlığın ne demek olduğundan başlamaktır.

Bir lastik, janta takıldığında, iki hafif kusurlu birim bir bütün oluşturmak için

birleştirilmiştir. Bu bütünün yanal ve radyal merkezlerinin tamamen eşit bir ağırlık

dağılımına sahip olması aslında mümkündür. Çoğunlukla tekerlek iki tür dengesizlik

gösterebilir: Statik balanssızlık ve dinamik balanssızlıK.
Statik Balanssızlık: Lastikte ağır ya da hafif bir nokta olduğunda meydana gelir. Bu

durumda lastik düz bir şekilde dönmez ve lastik ve tekerlek yukarı aşağı devinime uğrar.

Dinamik Balanssızlık: Lastik/jant bileşimi yanal merkez çizgisinin bir ya da her iki yanına

eşit olmayan ağırlık bindiğinde meydana gelir.

Çoğunlukla lastik/jant bileşimi iki tür dengesizliğe sahiptir ve eşit ağırlık dağılımı

yaratmak için dinamik balansa ihtiyaç duyar. Tekerleğin balansını ayarlamak için,

teknisyen, tekerleği döndürerek bütünün daha ağır kısımlarını belirlediği balans makinasına

tekerleği takar. Balans sistemi daha sonra dengesizliği düzeltmek için jantın yüzeyine ters

ağırlıklar yerleştirmek üzere, teknisyeni yönlendirir.
Lastik Hava Basıncı
Yedek lastik de dahil olmak üzere lastiklerinizin hava basıncını ayda en az bir kez uygun

bir basınç ölçme aletiyle ölçmenizin önemli olduğunu unutmayın. Doğru hava basıncıyla,

lastikleriniz daha uzun sürede aşınır, yakıt tasarrufu yaparsınız, yol tutuşunuz yükselir

ve kazaları önlersiniz. Eğer doğru hava basıncını korumamanın sorumluluklarını

değerlendirirseniz- yüksek yakıt sarfiyatı, lastik ömrünün azalması, kötü yol tutuşu

(muhtemelen kontrol kaybı bile) ve aracın potansiyel aşırı yüklenmesi – lastik basıncınızı

düzenli olarak kontrol etme ihtiyacı daha da anlam kazanacaktır.

Hava Basıncı Bilgisini Nerede Bulursunuz?
Doğru hava basıncı araç kullanım kılavuzunda veya aracın kapısının içinde, kapının üstünde,

torpido gözünde ya da benzin kapağında bulunan lastik çıkartmasında belirtilmiştir. Eğer

hava basıncı bilgisini bulamıyorsanız,  bayinizle iletişime geçmenizi önerir.
Hava Basıncı Nasıl Ölçülür?
Çoğu insan lastiğin hava basıncını sadece lastiğe bakarak ve yanakların görünümünü

yargılayarak kontrol edebileceğine inanır. Bununla birlikte lastik hava basıncını kontrol

etmek için uygun bir hava ölçme aletine ihtiyacınız vardır. Benzincilerdeki hava ölçerler,

açıkta bırakma ya da kötü kullanım yüzünden, ölçüm için pek uygun olmayabilir. Lastik

basıncınızı ölçmenin en iyi yolu, size en yakındaki lastik bayisini ziyaret etmektir.

Aracınızın lastik basıncını kontrol ederken, lastiklerin “soğuk” olduğundan emin olun.

Soğuk hava, aracın henüz kullanılmadığı anlamına gelir (unutmayın ki araç kullanılırken,

lastiğin sıcaklığı ve hava basıncı artar).
Lastiğin aşınmasını kontrol etme
bir lastiğin değişmeye ihtiyacı olup olmadığını anlamak için lastiğinizin sırtını

düzenli olarak kontrol etmenizi öneriyor. Tüm yolcu, kamyonet ve orta büyüklükteki ticari

lastiklerinin sırtında gömülü sırt aşınma göstergesi mevcuttur. Bu göstergeler lastiğin

çevresindeki birçok yerde, sırt kanallarının uçlarında yer alırlar. Yerleri omuz

bölgesindeki küçük üçgenler ile gösterilir. Eğer lastik sırt aşınması göstergesi

bitişikteki sırt dişleriyle aynı uzunlukta ise, bu lastiğin sadece 1,6 mm diş derinliği

kaldığı anlamına gelir. 1,6 mm yasal minimum diş derinliği olduğu için lastiklerinizi hemen

değiştirmelisiniz.

Bir lastiğin ıslak zemin performansı azalan diş derinliği ile düşer. Düşük diş derinliği

olan lastik daha önceki gibi aynı miktarda suyu boşaltamamaya başlar ve lastiğin suda

kızaklama riski yükselir. Diğer taraftan, ıslak zeminde fren performansı azalır. Bu nedenle

genellikle yaz lastiklerinizi 3 mm diş derinliği kaldığında değiştirmeniz önerilir.
kış lastikleri özel kış aşınma göstergelerine sahiptir. Bu kış aşınma göstergelerinin

sırttaki yerleri omuz bölgesinde kar tanesi işaretiyle gösterilmiştir. Eğer lastik sırt

aşınma göstergesi, bitişikteki sırt dişleriyle aynı yükseklikte ise, bu lastiğin sadece 4

mm diş derinliği kaldığı anlamına gelir. Bu nedenle genellikle 4 mm’den alçak profilli kış

lastiklerinizi, kış koşullarında en yüksek düzeyde güvenlik sağlamak için değiştirmeniz

önerilir.

Eğer lastiğiniz düzensiz aşınıyorsa, bu lastiklerinizin ideal şekilde şişirilmediğinin ya

da aracınızın şasisinde bir sorun olduğunun işareti olabilir

Eğer kenarlardaki sırt profili ortadan daha derinse, lastik gereğinden fazla şişirilmiş

demektir.

Eğer sırt ortada kenarlardan daha derinse, lastiğiniz yeteri kadar şişmemiş olabilir.

Eğer sırt bir tarafta diğerinden daha derinse, rot ayarınızı bir an önce kontrol

ettirmelisiniz.
Lastik Rotasyonu
Lastik bakımının önemli unsurlarından birisi düzenli olarak lastiklerin yerini

değiştirmektir. Lastiklerin yerini değiştirmekteki asıl amaç araçta takılı lastiklerin daha

düzgün şekilde aşınmasını sağlamaktır. Eğer kullanıcı kılavuzunda lastiklerin rotasyon

zamanı ve şekli ile ilgili bilgi yok ise, lastikleriniz yerini en azından her 8.000 ile

10.000 km arasında değiştirmeniz gerekir. Eğer normal olmayan bir aşınma farkederseniz

lastikleriniz yerini daha önce değiştiriniz, ve yetkili lastik bayiniz veya servisiniz ile

bu normal olmayan aşınmanın nedenini araştırınız. Unutmayınız ki, derin çukurlara girmek

lastiklerde normal olmayan aşınmalara yol açacak şekilde  lastik ayarlarının bozulmasına

neden olur.

Özellikle ön tekerlek lastiklerinin düzenli olarak yer değiştirilmesi çok önemlidir çünkü

ön lastikler arka lastiklere göre daha çabuk aşınırlar. Ön lastikler ile arka lastikler

arasındaki farklı diş derinlikleri, özellikle yağmurlu havalarda dengesiz fren, zayıf sürüş

hakimiyetine neden olur. Eğer lastikleriniz yerlerini değiştirmezseniz ve lastik

yenilemesinde sadece 2 lastiğinizi değiştirirseniz, lastik sırtında eşit olmayan aşınmalar

ortaya çıkacaktır. Böylesi bir durumda ancak, 4 lastiği de değiştirerek aracın yol tutuşu

ve frenleme özelliklerini dengede tutabilirsiniz.

Not: Düz çevresel kanallara sahip lastikleriniz olup olmadığına dikkat ediniz. Sağ ve sol

lastikler birbirleriyle değiştirilmemeli. Lastiklerin yanlış yönde değiştirilmesini

engellemek için sadece aynı tarafta bulunan ön ve arka lastikler aralarında yer

değiştirebilir. Lastiklerinizin düz çevresel kanallara sahip olduğundan emin olmak için

lastik kenarında bulunan üstünde “rotation” yazan ok olup olmadığına bakınız.
Lastiğiniz, hava basıncının bir kısmını ya da tümünü kaybettiğinde, aracınızı hemen

durdurmalı ve yedek lastiğinizi takmalısınız. Bununla birlikte, FULDA, ihtiyacınız

olduğunda kullanılabilir durumda olduğundan emin olmak için, yedek lastiğinizin hava

basıncını düzenli olarak kontrol etmenizi önerir. Lastiğinizin yapısını bozacağından asla

patlamış bir lastikle yola devam etmeyin. Yedek lastiğinizi taktıktan sonra bir lastik

takma uzmanını ziyaret edip, zarar gören lastiğinizi kontrol ettirin ve tamir edilip

edilmeyeceğini öğrenin. Unutmayın ki zarar görmediğinden emin olmak için, lastiğin içinde

eksiksiz bir inceleme yapılması gerektiğinden, sadece bir lastik bayisi lastiğinizin tamir

edilip edilemeyeceğini söyleyebilir. Kısa mesafelerde çalıştırılsa bile patlak lastikler

çoğunlukla tamir edilemez hale gelirler.

 

Çoğu lastik patlağı, çivi deliği ya da 6 mm’nin üzerindeki sırt kesikleri, endüstrinin

onayladığı yöntemleri kullanan eğitimli bir kişi tarafından tamir edilebilir. 6 mm’den

geniş delikli lastikler ya da yanaktaki delikler tamir edilmemelidir. Ultra yüksek

performans lastiklerinin tamir edilmesi de önerilmez (W, Y ya da ZR hız limitli lastikler)

 

Bir lastiğin değiştirilip değiştirilemeyeceği kararının, sadece eğitimli bir lastik uzmanı

tarafından verilebileceğini unutmayın!